Blogpost: Van schaamte naar zelfstandigheid – Hoe verpleegkundige Melat de Bee Do zorgdouche bedacht

Melat Bekele, Bee Do

Iedereen die in de wijkverpleging werkt, kent het gevoel: je doet je werk met hart en ziel, maar de tijd dringt. De personeelstekorten dwingen ons soms tot besluiten die je als zorgprofessional in je hart raken. “Mevrouw Jansen, ik kan u helaas nog maar één keer per week douchen.” Het zijn pijnlijke woorden die wijkverpleegkundige Melat Bekele zelf uit moest spreken. Maar in plaats van op te geven, besloot zij het roer volledig om te gooien. Het resultaat? De geboorte van de Bee Do. Omdat de zorg beter maken begint op de werkvloer.

Het spa-moment dat alles veranderde

Melat werkte jarenlang in de wijk. “Ik had geleerd dat zorgen betekende dat je alles voor mensen overnam,” vertelt ze. “Van de wasmachine inruimen tot het wassen van boven tot beneden. Ik voelde me een geweldige verpleegkundige.” Totdat ze op vakantie ging en een spa-behandeling boekte.

Daar, liggend op een behandeltafel bij iemand die haar taal niet sprak, overkwam haar een intens gevoel van schaamte. “Ik dacht: Wat moet ik doen? En ineens dacht ik aan mevrouw Jansen. Aan al die stagiaires, hulpen en collega’s die haar badkamer binnenlopen. We nemen alles over, maar hebben we eigenlijk wel eens gevraagd wat zij zélf nog kan en wil?”

Toen de coronacrisis uitbrak, werd Melat door beschermende kleding gedwongen om letterlijk meer afstand te houden. En wat bleek? Als ze cliënten de ruimte gaf, konden ze ineens veel meer zelf dan gedacht.

De harde realiteit van de zorg

De motivatie om écht door te zetten kwam toen de druk op de zorg toenam. Cliënten die te horen kregen dat ze door personeelsgebrek nog maar nauwelijks mochten douchen. Cliënten die uit schaamte hun eigen familie moesten vragen om hen te helpen in de badkamer. “Zorg die vanuit je hart komt, kan dit niet accepteren,” aldus Melat.

Ze ging op zoek naar bestaande hulpmiddelen, maar vond niet wat ze zocht. Tijdens een opleiding bij het Care Innovation Center (CIC) plantte een gastspreker een zaadje: “Loop je rond met een idee? Ga het uittekenen.” Melat stelde haar collega’s een gedurfde vraag: “Wat als onze ochtenddienst van 7 tot 1 uur kan verdwijnen omdat cliënten weer zelfstandig kunnen wassen?”

De geboorte van de Bee Do zorgdouche

Melat ging aan de slag. Het allereerste prototype was veel te groot (“dat ding moest snel weer weg!”), maar het tweede prototype werd getest bij zorgorganisaties Thebe en Tante Louise. Samen met de techneuten en feedback van collega’s op de werkvloer werd het idee verfijnd tot wat het nu is: de Bee Do.

De Bee Do is een slim hulpmiddel met een sta op-functie, speciaal bedacht zodat mensen zich weer volledig zelfstandig kunnen wassen. Het mooiste eraan? Het heeft géén stekker. Het helpt cliënten om zelfstandig en veilig actief te zijn.

Het grootste succes voor Melat? “Mijn doel was bereikt toen een collega voor het eerst de badkamer durfde te verlaten en mevrouw Jansen het zelfstandig kon doen. Die privacy en autonomie, dat is waar het om gaat.”

De kracht van het ecosysteem

Een prachtig idee vanuit de praktijk is de eerste stap, maar om échte impact te maken is samenwerking onmisbaar. Hier komt de kracht van het zorg-ecosysteem naar voren. Het Innovatiefonds Ouderenzorg (IFOZ) geloofde vanaf het eerste moment in deze mooie innovatie.

Vanuit het Care Innovation Center kunnen we Bee Do ondersteunen door een donatie van Stichting Else. Stichting Else staat voor maximale zelfstandigheid van de mens, zodat hij langer een betekenisvol leven thuis kan leiden. Wij ondersteunen Bee Do intensief bij het opzetten van strategische testpilots en het valideren van de resultaten bij onze zorgpartners in de regio West-Brabant en daarbuiten. Door deze krachtenbundeling brengen we innovatie van de tekentafel rechtstreeks naar de badkamer van de cliënt.

Een droom voor de toekomst van de zorg

Inmiddels wordt de Bee Do al bij vijf zorgorganisaties getest. Melats visie sluit perfect aan bij de toekomst van de zorg: “Ik droom ervan dat we er zijn voordat de formele zorgvraag ontstaat. Dat iemand zélf mag beslissen over zijn eigen hygiëne. Hoe laat, hoe warm en hoe vaak je doucht of wast; dat hoor je zelf te bepalen. De Bee Do geeft die regie terug.”