Wat als iets alledaags als schrijven ineens een dagelijkse uitdaging wordt? Voor mensen met de ziekte van Parkinson is dat vaak de realiteit. Door de aandoening kan het handschrift steeds kleiner en minder leesbaar worden, een verschijnsel dat bekendstaat als micrografie.
Binnen het Europese ACE-project werkte de Belgische ontwikkelaar BV Steeland samen met het Care Innovation Center (CIC), tanteLouise en Groenhuysen aan een pilot rondom de Qpen. Deze pilot is inmiddels succesvol afgerond en heeft waardevolle inzichten opgeleverd voor de verdere toepassing van de innovatie in de zorgpraktijk.
De rol van het CIC als proeftuin
Een innovatie ontwikkelen is één ding. Zorgen dat deze ook daadwerkelijk werkt in de dagelijkse praktijk van cliënten en zorgprofessionals is een volgende stap. Juist daar speelt het Care Innovation Center een belangrijke rol.
Als proeftuin brengt het CIC innovaties naar de zorgvloer en onderzoekt het samen met zorgorganisaties hoe nieuwe toepassingen het beste kunnen worden ingezet. Binnen deze pilot vormde projectleider Tessa Dierks de schakel tussen de ontwikkelaar en de deelnemende zorgorganisaties.
“Als proeftuin ontwikkelen we zelf geen technologie, maar onderzoeken we samen met zorgorganisaties hoe innovaties aansluiten bij de behoeften van cliënten en zorgprofessionals,” vertelt Tessa. “Samen met tanteLouise en Groenhuysen hebben we gekeken hoe mensen met Parkinson de Q-pen ervaren en hier zo zo zelfstandig mogelijk mee kunnen werken.”
Hoe werkt de Q-pen?
De Q-pen is ontwikkeld door Tom Steeland, logopedist en oprichter van BV Steeland. Vanuit zijn ervaring met mensen met Parkinson zag hij hoe effectief ritmische prikkels kunnen zijn bij beweging en communicatie.
De pen maakt gebruik van een principe dat bekendstaat als auditieve cueing. Via subtiele ritmische signalen helpt de pen gebruikers om een vast schrijftempo aan te houden. Hierdoor wordt het handschrift vaak groter, duidelijker en beter leesbaar.
Zelfstandig aan de slag
Eerdere onderzoeken hadden al aangetoond dat de Q-pen effectief kan zijn onder begeleiding van een therapeut. Binnen deze pilot lag de focus op een nieuwe vraag: kunnen gebruikers ook zelfstandig met de pen werken aan de hand van (digitaal)instructiemateriaal?
Om dit te onderzoeken werd een pilot opgezet met bij tanteLouise en Groenhuysen. Deelnemers gingen thuis aan de slag met de Q-pen en de bijbehorende instructievideo’s. Hun ervaringen vormden de basis voor verdere verbeteringen.
Waardevolle inzichten uit de pilot
De pilot leverde verschillende belangrijke inzichten op.
Enthousiaste reacties bij de juiste match
Hoewel de Q-pen vanwege specifieke klachten (zoals de mate van trillingen) niet voor álle mensen met Parkinson de juiste oplossing is, reageerde de grote meerderheid van de geselecteerde deelnemers uiterst positief op het oefenen met de pen. Voor hen betekende het heroveren van de controle over de schrijfbeweging tijdens het trainingsprogramma al een enorme persoonlijke winst. Het gecontroleerd weer groter kunnen vormen van letters gaf deze deelnemers direct meer vertrouwen in hun eigen kunnen en biedt een prachtig perspectief voor de toekomst. Instructiemateriaal verder verbeterd
Tijdens de pilot bleek dat bepaalde Vlaamse termen in de instructievideo’s niet altijd direct aansloten bij de Nederlandse doelgroep. Dankzij de feedback van deelnemers kon het materiaal worden aangepast en verder worden vereenvoudigd. De video’s zijn inmiddels compacter en visueel duidelijker gemaakt.
Sterke samenwerking in de regio
Volgens Tom Steeland viel vooral de samenwerking tussen de verschillende zorgprofessionals op.
“De multidisciplinaire samenwerking en de focus op de persoon achter de zorgvraag zijn in deze regio bijzonder sterk.”
Een mooie stap vooruit
Met de afronding van deze pilot is een belangrijke stap gezet in de verdere ontwikkeling en implementatie van de Q-pen. De opgedane inzichten dragen bij aan een betere ondersteuning van mensen met Parkinson die hun zelfstandigheid zo lang mogelijk willen behouden.
De Q-pen-pilot maakt onderdeel uit van het Europese ACE-project (Accelerating the Home Care Innovation Ecosystem), dat loopt van 2023 tot 2026 en wordt medegefinancierd door het Interreg North Sea Programme.
Meer weten over deze pilot of het ACE-project? Neem contact op met Tessa Dierks van Care Innovation Center West-Brabant.
Schrijf je in